Politiek in games: Het essentiële verschil tussen kunst en speelgoed 

Politiek in games: Het essentiële verschil tussen kunst en speelgoed 2018-08-07T16:20:07
De vraag is niet of kunst politiek commentaar kán leveren – dat kan het immers zeker – maar of het de verantwoordelijkheid heeft dat te doen. Nu games hun artistieke waarde hebben bewezen, is het een vraag die ook steeds vaker wordt gesteld in samenhang met onze favoriete hobby.

Dit is een artikel uit Power Unlimited magazine nummer 296 die NU in de winkel ligt! Er staan nog véél meer toffe artikelen zoals dit in ons blaadje, dus ga 'm zeker halen.

Politiek: een van de meeste beladen woorden ooit. Vooral omdat er meestal meer mee bedoeld wordt dan alleen maar wat een regering allemaal uitspookt om een land te runnen. Nee, ‘politiek’ staat voor veel meer: van hoe de maatschappij moet functioneren tot of het oké is dat men gewelddadige spelletjes mag spelen. Je zou zelfs kunnen zeggen dat elke menselijke overtuiging in principe een voorbeeld is van politiek. En als je er zo naar kijkt, is het niet moeilijk om te zien dat ook videogames dus tjokvol politiek zitten.

Mijn twee favoriete voorbeelden van met politiek doorspekte videogames zijn Spec Ops: The Line en Bioshock. Die eerste omdat het op meesterlijke wijze kritiek geeft op het fenomeen oorlog door jou het psychotische middelpunt ervan te maken (en omdat het zonder die politieke context eigenlijk een ontzettend matige third-person shooter zou zijn). Bioshock laat op zijn beurt zien wat de mogelijke gevaren zijn van een extreem objectivistische samenleving (objectivisme is een filosofische stroming waarin rationeel denken, productiviteit en het geluk van de mens centraal staan). Saillant feit: hoewel ik de achterliggende gedachten van het objectivisme bewonder, kan ik het verhaal van Bioshock ook ontzettend waarderen, ondanks de hevige kritiek die het op deze filosofie heeft. Maar dat even terzijde.

Bioshock  

Tijdverspilling

Ja, ook jóuw geliefde games bevatten dus politiek(e ideeën). De gemiddelde Call of Duty-game is een ode aan vaderlandsliefde en nationalisme, bijvoorbeeld. Het gros van de real-time strategy-games kun je zien als kapitalisme-simulatoren. DmC: Devil May Cry beeldde rechtse tv-kanalen als Fox News bijna letterlijk af als duivelse propaganda. En Final Fantasy VII? Een en al milieupolitiek; je zou Clouds avontuur zowat ‘GroenLinks: de Game’ kunnen noemen. Et cetera, enzovoorts.

Ook games zijn dus deel van het politieke landschap – en daar moeten we blij om zijn! Waarom? Nou, omdat het bewijst dat games kunst zijn, iets waar gamers al heel lang voor vechten. Mijn moeder doet al sinds de dagen van de NES haar stinkende best om mij wijs te maken dat het spelen van games nutteloze tijdsverspilling is, maar het afgelopen decennium heeft ze dat nauwelijks meer geprobeerd. Dat is ongetwijfeld het resultaat van de kunstzinnige en filosofische kwaliteiten die games als verhalende media tegenwoordig hebben. Doordat games nu daadwerkelijk iets te zeggen hebben over de menselijke aard, heeft het medium betekenis, diepgang en (vooral) waarde gekregen – precíes de elementen die het verschil vormen tussen iets dat slechts de tijd doodt en iets dat kan worden bestempeld als kunst.

DmC Bob   

Escapisme?

Het is dus goed dat games dusdanig zijn geëvolueerd dat ze steeds complexere politieke vraagstukken kunnen aansnijden. Desondanks heeft dat ook voor wat minder leuke ontwikkelingen gezorgd. Bij meer uitgesproken politieke meningen hoort immers ook een grotere hoeveelheid mensen die het volledig eens of juist oneens zijn met zo’n mening. Combineer sterke politieke meningen met de passie die gamers voor hun hobby hebben en je ziet dat er een heuse politieke oorlog is ontstaan in gameland; eentje die tegenwoordig net zo fel is als de strijd tussen links en rechts in de ‘normale’ politiek. (We hoeven jullie waarschijnlijk niet meer te vertellen hoe schadelijk het Gamergate-schandaal was, bijvoorbeeld.) Steeds meer gamers roepen daarom ‘wij willen geen politiek in onze games, hou die shit erbuiten!’ en worden boos als ze zien dat een game als The Last of Us Part II trots is op z’n representatie van bijvoorbeeld homoseksualiteit. Voor die mensen zijn games voornamelijk een vorm van escapisme; een manier om juist te ontsnáppen aan de complexere, polariserende vraagstukken van de samenleving. Zij zitten helemaal niet te wachten op die andere functie van kunst: het benoemen van wat er in de maatschappij gebeurt en het leveren van kritiek daarop.

Ellie Last of Us Part 2    

Abstract

Voor die mensen heb ik slecht nieuws, namelijk dat bijna élk mediaproduct inherent politiek beladen is, aangezien elke mening en plotontwikkeling gekoppeld is aan iemands wereldbeeld. Games zullen over het algemeen dus niet ‘minder politiek’ gaan bevatten. Sterker nog, aangezien het medium blijft evolueren zullen de politieke boodschappen ervan meegroeien; games zullen dus waarschijnlijk alleen maar méér politieke ideeën gaan communiceren. Wie dus werkelijk nul politiek in zijn of haar games wil, zal voortaan alleen maar abstracte games moeten spelen die volledig om gameplay draaien en niks aan verhalende, contextuele elementen bevatten, zoals Tetris of Geometry Wars. Wie die optie te beperkend vindt, kan er echter ook voor kiezen om games te spelen en het bijbehorende politieke gedachtegoed te negeren (zoals ondergetekende ervoor koos om tijdens het spelen van Freedom Fighters de overduidelijk patriottistische ’Murica-boodschap te negeren). Of, nog beter, om de politieke ideeën van een game met onbevangen geest te benaderen: openminded zijn. Wat niet betekent dat je het met alles eens moet zijn – totaal niet zelfs – maar slechts dat je bereid bent om je heel even te verplaatsen in iemand die het wél met zo’n boodschap eens is. Da’s alles.

Freedom Fighters    

Complexiteit

De verantwoordelijkheid om op volwassen wijze met politieke ideologieën om te gaan, ligt echter niet alleen bij ons gamers. Het is ook aan de ontwikkelaars (degenen wier politieke voorkeuren in games naar voren komen) om op verantwoordelijke én creatieve wijze om te gaan met de rol die politiek in games kan spelen. Wat maakt een videogame immers anders dan bijvoorbeeld een film? Interactiviteit. Wie dus daadwerkelijk op slimme wijze politiek in zijn of haar game wil verwerken, kan dat het best doen aan de hand van gameplay. Vertel ons dus niet wat je mening is, maar laat het ons beléven! Een van de krachtigste voorbeelden van een game waarvan de gameplay onlosmakelijk verbonden is met z’n politiek, is Papers, Please, waarbij je een immigratieofficier aan de douane van een fictief land speelt. Aan jou de taak om immigranten op basis van hun documenten en verhalen toegang tot het land te verlenen of te ontzeggen. Papers, Please is niet inherent pro- of anti-immigratie, maar motiveert de speler wel om aan de hand van de gebeurtenissen van de game na te denken over de echte consequenties van immigratiebeleid.

Dit is de beste manier om politiek in games te verwerken: door niet één mening op prekerige wijze in het verhaal te verwerken, maar door de morele complexiteit van een concept te koppelen aan gameplay, zodat spelers zélf keuzes kunnen maken.

Papers, Please    

Conclusie

Eén ding is dus zeker: wie games als legitieme kunstvorm wil zien, kan niet tevens claimen dat ‘politiek geen rol mag spelen in games’. Kunst heeft immers waarde omdat het een kijkje biedt in iemands psyche, iets wat inherent verbonden is aan een politieke ideologie. Wie dus meer van games verwacht dan hersendode potjes Candy Crush, moet bereid zijn om met een open geest naar andermans gedachtengoed te kijken. Anderzijds moeten ontwikkelaars volwassen genoeg zijn om hun politieke mening niet op onsubtiele wijze in ons gezicht te tetteren; idealiter moeten ze creatief genoeg zijn om hun boodschap met de gameplay te verweven. De praktijk is immers altijd overtuigender dan de theorie.

Ten slotte moeten we één belangrijk ding niet vergeten: ondanks de kunstzinnige en politieke potentie van het medium spelen de meesten van ons games nog altijd puur om te ontsnappen aan het alledaagse leven. Om lol te hebben. Om te genieten. Laten we dat dus van elke gamer respecteren, ongeacht of ze het qua politiek met je eens of oneens zijn, of dat ze juist liever helemaal niet over politiek willen nadenken. Laten we dus vooral verenigd zijn door onze liefde voor het plezier dat games ons opleveren. En ja, ook dát is een politieke mening.

REACTIES (15) 

Op deze website gebruiken we cookies om content en advertenties te personaliseren, om functies voor social media te bieden en om ons websiteverkeer te analyseren. Ook delen we informatie over uw gebruik van onze site met onze partners voor social media, adverteren en analyse. Deze partners kunnen deze gegevens combineren met andere informatie die u aan ze heeft verstrekt of die ze hebben verzameld op basis van uw gebruik van hun services. Meer informatie.

Akkoord