De ultieme 4K en HDR guide 

De ultieme 4K en HDR guide 2016-10-19T10:47:31
De PS4 Pro en Xbox Scorpio zijn onderweg en dus zal je een peperdure nieuwe TV moeten aanschaffen om het maximale uit de nieuwe consoles te halen. 4K en HDR zijn duidelijk de nieuwe buzzwords en Florian geeft de totale uitleg in deze Feature!

Sony en Microsoft zijn het er beide over eens dat 4K en HDR de toekomst is. Zowel de PS4 Pro als de Xbox Scorpio krijgen 4K en HDR support, maar wat betekent dat nu eigenlijk? Waarom zou je in godsnaam je vertrouwde Full HD TV moeten upgraden en daarvoor heel diep in de buidel moeten tasten? Voegt het dan werkelijk zoveel toe? Hopelijk is alles na deze Feature helemaal duidelijk en weet je waar je op moet letten, mocht je een upgrade willen doen. Maar eerst de vraag, heb je überhaupt een nieuwe TV nodig?


Ben je verplicht te 
upgraden?

Kortgezegd, nee. De Full HD TV die je nu hebt staan, met een maximale resolutie van 1920x1080, is ook nog steeds geschikt voor de PS4 Pro en volgend jaar de Xbox Scorpio. Uiteraard kan je dan niet genieten van de nog veel hogere 4K resolutie, maar de extra kracht van de nieuwe consoles gaat niet helemaal verloren. Developers kunnen er namelijk zelf voor kiezen hoe ze de kracht van de nieuwe consoles willen gebruiken. Dat betekent dat je bijvoorbeeld op een Full HD TV kan genieten van hogere grafische settings, zoals lichteffecten, anti-aliasing en misschien zelfs een hogere framerate.

Het is nog een beetje afwachten wat daadwerkelijk de toegevoegde waarde is voor Full HD TV’s, want het lijkt er op dat de extra power toch vooral bedoeld is om 4K en HDR te pushen, maar als je niet staat te springen om je TV te upgraden, kan je rustig nog even afwachten. Je games gaan er hoe dan ook beter uitzien, of soepeler draaien op de nieuwe hardware, maar hoeveel beter blijft nog even de vraag.


Wat is 4K?

Met 4K wordt de resolutie van 3840x2160 bedoeld. Deze resolutie is 4x hoger dan Full HD en je games en andere content wordt er dus 4x scherper van. Het verschil tussen Full HD en 4K is aanzienlijk, al ga je dat pas echt merken bij hele grote TV’s of als je met je snufferd heel dicht op je scherm zit. Er zit als het ware veel minder ruimte tussen de pixels, waardoor beelden er veel strakker uitzien.

4K

Stel je hebt een 60 inch Full HD TV. Over het hele paneel zitten in totaal 2 miljoen pixels, maar bij een 60 inch 4K TV zijn dat er 8 miljoen. Op hetzelfde formaat scherm zitten dus veel meer pixels, waardoor details veel beter zichtbaar worden. 4K is dus een flinke upgrade ten opzichte van Full HD, maar het wordt pas echt interessant als je 4K combineert met HDR.


Wat is HDR?

HDR staat voor High Dynamic Range. Het is een mega technisch verhaal, maar ik zal het proberen zo gemakkelijk mogelijk uit te leggen. Non-HDR TV’s maken al jaren gebruik van een zogenaamd 8-bit paneel. 8-bit betekent dat er 256 gradaties per primaire kleur weergegeven kan worden. Dat komt neer op in totaal 16.7 miljoen kleuren. Dat klinkt als een hoop, maar het menselijke oog kan nog veel meer kleurgradaties waarnemen.

Nieuwe HDR TV’s maken gebruik van een 10-bit paneel, waardoor er niet 256, maar 1024 gradaties van elke primaire kleur weergegeven kan worden met een totaal van maar liefst 1.07 miljard kleuren! Het kleurenspectrum wordt dus veel breder, wat zorgt voor natuurlijkere beelden, maar dit is pas de helft van wat HDR betekent.

HDR1

Een 10-bit paneel zorgt namelijk niet alleen voor veel meer kleuren, maar ook voor veel betere zwartwaarde. TV’s met een 10-bit paneel kunnen zwart en andere grijswaarde veel beter weergeven, waardoor het brede kleurenspectrum nog veel beter tot z’n recht komt. Daarnaast is ook de witwaarde veel hoger dan bij 8-bit TV’s, waardoor bepaalde beelden veel feller worden dan normaal. De zwart en witwaarde, in combinatie met de 1.07 miljard kleuren, zorgen er voor dat de beelden bijna uit je TV springen en is eigenlijk niet meer te vergelijken met de oude TV’s.

Het verschil is gigantisch en zodra je het 1 keer hebt gezien, zullen alle 8-bit TV’s er verschrikkelijk flets uitzien. HDR TV’s geven het beeld weer, zoals het bedoeld was door de maker van de content, zonder compromissen. Alle filmmakers zijn inmiddels overgestapt naar HDR en ook toekomstige games krijgen allemaal HDR support. HDR is lastig te laten zien op een 8-bit paneel, maar geloof me, dit is next-gen TV! Hopelijk geven de plaatjes in deze Feature je een idee.


HDR 10 of Dolby Vision?

Omdat HDR zo in de kinderschoenen staat, zijn er nu nog 2 standaarden. HDR 10 wordt door de meeste nieuwe TV’s ondersteund en wordt de standaard voor de PS4 Pro en Xbox Scorpio. HDR 10 en Dolby Vision doen in feite hetzelfde, maar Dolby Vision is technisch nog een stuk geavanceerder. Bij HDR 10 wordt er een bepaalde standaard wat betreft kleuren en zwart/wit waarde neergezet voor de gehele content, maar bij Dolby Vision verschilt dit per scene. Dolby Vision zorgt voor het allermooiste beeld, maar er is heel weinig Dolby Vision content te vinden. Sowieso lijkt het er op dat Dolby Vision alleen toegepast kan worden in films en dat is ook de reden waarom de PS4 Pro en Xbox Scorpio (waarschijnlijk) geen Dolby Vision support krijgen.

Het heeft er alle schijn van dat HDR 10 de standaard wordt, maar 100% zeker is dat niet. Dolby Vision is wat dat betreft nog nieuwer dan HDR 10 en het is afwachten hoe content makers daar mee omgaan. Als je naast gamen ook heel veel films kijkt, is het misschien een goed idee om nog even te wachten wat de standaard gaat worden. De meeste nieuwe HDR TV’s ondersteunen HDR 10, maar alleen LG biedt ook ondersteuning voor Dolby Vision content. Dolby Vision later via een firmware update toevoegen is volgens een aantal TV fabrikanten mogelijk, maar ik moet het nog zien, want in principe heb je daar speciale hardware voor nodig. Misschien dat ze dit alsnog met slimme software trucjes mogelijk kunnen maken, maar nogmaals, dit is nog afwachten. Staar je echter niet blind op Dolby Vision, HDR 10 geeft mega strakke beelden weer en voor games heeft het waarschijnlijk allemaal geen zin.

Scorpio


Waar moet een HDR TV aan voldoen?

Mocht je willen upgraden naar een nieuwe vette TV voor HDR content, moet je met een paar dingen flink rekening houden. Even alles op een rij en daarna geef ik de nodige uitleg over wat ik nog niet heb besproken hierboven.

  • 4K support
  • HDR 10 support (eventueel Dolby Vision)
  • 10 bit paneel
  • Minimaal 1000 nits helderheid
  • Maximaal 0.05 nits zwartwaarde
  • Maximaal 40 a 50 milliseconde vertraging


Peak brightness en zwartwaarde

4K, HDR 10 en het 10 bit paneel is hopelijk nu duidelijk, maar het is ook belangrijk dat je de specs van de nieuwe TV checkt voor de maximale helderheid en minimale zwartwaarde. 1000 nits is de standaard geworden en zorgt voor mega felle beelden als dat gewenst is. Denk bijvoorbeeld aan hoe fel de zon is, de reflectie van water en algemene witte kleuren. Als de TV die 1000 nits niet haalt, is het ook niet zo fel als de content maker bedoeld heeft en dan valt ook dat ‘wow effect’ een beetje weg door het contrast met de kleuren.

HDR2

Hetzelfde geldt voor zwartwaarde. Als iets zwart behoort te zijn, moet het ook zwart zijn en niet grijs. Denk bijvoorbeeld aan de zwarte balken op je TV als je een film kijkt. Die moeten zo zwart mogelijk zijn, maar ook in de content zelf zorgen diepe zwartwaarde er voor dat de kleuren en de witwaarde veel beter tot z’n recht komen. Dit staat zo met elkaar in verbinding, dat deze minimale specs anders zijn bij OLED TV’s.


OLED vs. LCD

In tegenstelling tot 90% van alle TV’s die een LCD scherm gebruiken, kunnen bij OLED TV’s de pixels compleet uitgezet worden, in plaats van dat ze worden gedimd op LCD TV’s. De zwartwaarde van OLED TV’s zijn daarom vele malen beter en daarom hoeft de helderheid niet zo hoog te zijn als bij LCD TV’s om hetzelfde effect te krijgen. Bij LCD TV’s houden we 1000 nits peak brightness aan en 0.05 nits zwartwaarde, maar bij OLED TV’s is dat 540 nits en 0.0005 nits zwartwaarde. Die minimale specs klinken als een downgrade ten opzichte van LCD TV’s, maar het verschil in contrast is ongeveer gelijk en daar draait het uiteindelijk om.


Response tijd

Tot slot is voor ons gamers de response tijd heel belangrijk in een TV. Er is niets irritanter dan vertraging in de input van je controller en wat er gebeurt op je scherm. Dit is dan ook exact de reden waarom PC gamers op monitoren spelen met maar 1ms (milliseconde) vetraging. Je wil dat je input meteen zichtbaar is op je scherm en voor console games is 40 a 50ms het maximale, voordat je het echt gaat merken en het irritant wordt. 4K schermen zijn van zichzelf al een stukje langzamer dan Full HD TV’s, maar HDR gooit er rustig nog een schepje vertraging bovenop.

PS4 Pro

De meeste TV’s hebben een Game Mode, waarbij er zoveel mogelijk toeters en bellen worden uitgeschakeld in het paneel (die je toch niet nodig hebt voor games), om een zo laag mogelijke response tijd te krijgen. Dan kom je vaak gemakkelijk onder die 40 a 50ms vertraging, maar hou er rekening mee dat HDR er zeker 20ms extra bovenop doet! Ga dus op zoek naar een TV met een zo laag mogelijk response tijd, dan weet je dat ook met HDR gaming je nog onder die 40 a 50ms zit.


Voorbeelden van vette TV’s

Om deze uit de kluiten gewassen Feature compleet te maken hier een paar voorbeelden van TV’s die al deze punten afvinken en dus uitermate geschikt zijn voor 4K, HDR en gaming. Hoe er wel rekening mee dat dit state of the art TV’s zijn waar je heel diep voor in de buidel moet tasten. Dit zijn de allervetste TV’s die er op dit moment beschikbaar zijn en daar betaal je ook heel veel voor. Sony, Samsung, LG en Panasonic zijn marktleiders en dit zijn hun vetste TV’s:

  • Samsung KS9800
  • Sony Z9D
  • LG E6 of G6
  • Panasonic DX 900


Wachten of nu kopen?

De bovenstaande TV’s zijn meesterlijk, maar nog erg duur. De prijzen zakken echter heel snel, zeker als je even tot januari wacht. Niet alleen zijn de dure kerstdagen dan voorbij, maar in januari worden ook altijd de nieuwe TV’s voor dat jaar gepresenteerd door de grote fabrikanten op de CES in Las Vegas. De 2016 modellen zakken dan in prijs, om ruimte te maken voor de nieuwe modellen voor het aankomende jaar. De 2017 modellen zullen echter ook weer vetter worden met hogere peak brightness, lagere zwartwaarde en minder vertraging. Zo blijf je wachten en is er eigenlijk nooit het perfecte moment om te kopen. Als je volgend jaar echter 1 van de bovenstaande modellen kan scoren voor een redelijke prijs zal je daar jaren plezier van hebben. Tot 8K om het hoekje komt kijken natuurlijk, want ook die TV’s komen waarschijnlijk sneller dan je portemonnee toelaat. Maar nogmaals, 4K in combinatie met HDR is gruwelijk en ik heb zelf besloten om de komende jaren maar niet op vakantie te gaan. Fock it, moet hebben!

REACTIES (75) 

Op deze website gebruiken we cookies om content en advertenties te personaliseren, om functies voor social media te bieden en om ons websiteverkeer te analyseren. Ook delen we informatie over uw gebruik van onze site met onze partners voor social media, adverteren en analyse. Deze partners kunnen deze gegevens combineren met andere informatie die u aan ze heeft verstrekt of die ze hebben verzameld op basis van uw gebruik van hun services. Meer informatie.

Akkoord