Final Fantasy XIII 

Final Fantasy heeft zijn beste tijd gehad. Dat is een pittige uitspraak, maar met dat gevoel begon ik met spelen. Tegelijkertijd voelde ik me ook een ouwe lul en vroeg ik me af of ik de serie niet simpelweg was ontgroeid. Het is inmiddels twintig jaar geleden dat ik mijn eerste Final Fantasy game speelde! Ik ben nu 33 en stel overduidelijk andere eisen aan een game dan toen ik 13 was, afgezien van de technische ontwikkelingen natuurlijk, al word ik echt nog wel iedere keer enthousiast van een nieuwe Mario, Zelda of Metroid titel.

Hobbelige start
Final Fantasy XIII blijft op bepaalde gebieden trouw aan de originele opzet, terwijl andere onderdelen van de game radicaal zijn veranderd of zelf verwijderd. Mijn emoties met betrekking tot dit langverwachte debuut van Final Fantasy op PS3 en Xbox 360 maakten de eerste speeluren een interessante ontwikkeling door.
Dat ging ongeveer zo. Uur een: “Jezus wat ziet alles er absurd mooi uit!”. Uur twee: “Uhm, is het nou gewoon dezelfde oude gameplay als altijd? En wat hebben die gasten allemaal kutkapsels… behalve die afro dan”. Uur drie: “Wat een saaie shit, als er niet snel wat gebeurt, ga ik verder met Mass Effect 2!” Uur vier: “Hè hè, daar gaan we dan. Wat een geweldige game. Nu duiken we er helemaal in!”
Het opstarten van FFXIII zal iedereen natuurlijk op z’n eigen manier beleven. Sommige mensen zullen misschien op slag verliefd zijn op de personages en zich zonder problemen kunnen overgeven aan het avontuur, net zoals bepaalde mensen misschien nooit zullen snappen wat de charme van deze serie nou precies is. Maar hoe je het ook wendt of keert, FFXIII is een hele bijzondere game en ik zal proberen aan de hand van mijn hobbelige eerste speeluren proberen duidelijk te maken wat de ervaring zo speciaal maakt.
 

Feilloos
Het is een beetje een clichématige manier van reviewen, maar ik moet de punten die de hoge productiewaarde aantonen toch even stuk voor stuk afwerken.
De presentatie is feilloos. Er is simpelweg geen scherm te vinden waar geen aandacht aan is besteed. Door de menu’s bladeren brengt het precisiewerk van het team verantwoordelijk voor dit meesterwerk overduidelijk aan het licht. Hoe de personages even kort bewegen nadat je ze in het menu highlight, om vervolgens in zwart/wit tot stilstand te komen, is hier een goed voorbeeld van.
Het zal ook geen verrassing zijn dat het script even hoogstaand is. Het verhaal kronkelt alle te verwachten kanten op. Grote politieke facties die over verborgen agenda’s beschikken, ontbreken daarbij uiteraard niet. Tevens zijn er meerdere personages die in de spotlight treden en jouw teamsamenstelling verandert gedurende het avontuur meerdere malen.
De uren aan verhalende filmpjes in FFXIII zijn stuk voor stuk om van te smullen en dankzij de geweldige graphics ziet alles er uit alsof het rechtstreeks uit het prachtige Advent Children, de recente FF computeranimatiefilm, gesneden is.

Muzikale monsterklus
Wat mij betreft is qua productiewaarde de hoofdrol echter weggelegd voor de muziek. Naar verluid is Nobuo Uematsu reeds bezig met de soundtrack van FFIX, waardoor Masashi Hamauzu de touwtjes voor dit deel in handen heeft gekregen. Deze beste man heeft uren aan unieke composities gemaakt en iedere scène en omgeving kent zijn eigen originele tune. Nergens krijg je het gevoel dat deuntjes worden herkauwd. En je begrijpt dat het een monsterklus is om een game van het formaat van FFXIII van een dergelijke soundtrack te voorzien.
De keuze om het lied My Hands van zangeres Liona Lewis in de Westerse versie als titelsong te gebruiken, is misschien niet optimaal, maar de originele JPOP track Kimi Ga Iru Kara was hier niet op zijn plaats geweest aangezien alle voice-acting in het Engels is.
Gelukkig zijn er verschillende accenten gebruikt voor de vele personages, dus je hebt niet het idee naar een stel overdreven Amerikaanse acteurs te luisteren. Alle stemmen passen goed bij de typetjes en omdat alles er zo schitterend uitziet, was de originele audio met ondertiteling een te grote afleiding geweest.
 

Verveling
Ook was mijn kennismaking met bepaalde helden geen kwestie van liefde op het eerste gezicht. Sazh, die knakker met de afro waar een Chocobo in woont, vond ik meteen koel. Ook veel van de vrouwelijke personages hebben een uniek karakter, zoals de iets te uitbundige Vanille, maar een aantal van die gasten met weirde kapsel en funky outfits trok ik niet meteen.
Toen ik in het derde uur ook nog eens op verveling stuitte, maakte ik me oprecht zorgen. Mass Effect 2 lag naar me te lonken en de actie van FFXIII wist me maar niet te grijpen. Je loopt steeds van punt A naar B, hebt een vijftal gevechten onderweg, stuit op een savepoint, krijgt een cut-scene voorgeschoteld, om vervolgens een mini-boss te lijf te gaan.
Soms kom je tijdens de lineaire missies een splitsing tegen, maar een optie leidt altijd na tien seconden lopen naar een schatkist met een of ander item. Daadwerkelijk omgevingen verkennen zit er niet bij. De gevechten zijn realtime en turn-based en tot op dit tijdstip hoefde ik slechts auto-battle te spammen, waarmee de drie personages in jouw team random aanvallen uitvoeren om als winnaar uit te bus te komen.
Maar toen gebeurde het. De gameplay dook iets meer de diepte in en ik kreeg in rap tempo nieuwe spelelementen tot mijn beschikking. Ook kwamen alle introductieverhalen van de verschillende personages mooi samen. De kaarten waren geschud en ik begon zowaar de vereiste verbondenheid met mijn team te voelen, de band die de motor is achter je reis naar de epische climax van dit avontuur.

Feest
Na de introductie van het Crystarium en Paradigm systeem verandert de aard van de gevechten volledig. Er komt opeens veel meer tactiek bij kijken en de nieuwe opties maken het geheel vele malen interessanter.
Je bent niet meer zoals vroeger per beurt allemaal individuele skills aan het uitzoeken. Het tempo van de gevechten ligt nu veel hoger dus je gebruikt jouw van te voren gemaakte Paradigm sets die bepalen welke rol de personages aannemen en welke skills voorrang krijgen.
Je bent dus eerder een dirigent met gedeeltelijk voor zichzelf denkende muzikanten als instrument, in tegenstelling tot een schaakmeester die elk stuk persoonlijk verplaatst.
Als je dan ook nog eens de verplichte Summon spells tot je beschikking krijgt, is het feest compleet. Ieder gevecht is vermakelijk en bovendien, voor een turn-based RPG, ongekend spectaculair om te zien.
Vanaf dit moment is het de afwisseling van de onderhoudende gevechten met schitterende cut-scenes die het interessante verhaal verder ontrafelen. Deze twee onderdelen zijn beide zo goed uitgewerkt en uitgevoerd dat ik niet meer kon stoppen met spelen.

Marge in de score
De score van FFXIII kan in alle redelijkheid met een zekere marge twee kanten op. Een gedeelte van de ervaring voelt een klein beetje leeg, omdat de magie van het met enige vrijheid verkennen van een grote schitterende FF wereld is verdwenen. Veel van de kenmerkende onderdelen die we kennen uit de FF games schitteren door afwezigheid (zie kader), en hierdoor pakt ook de replaywaarde lager uit dan ooit te voren.
Maar tegelijkertijd is dit een van de mooiste en best geproduceerde FF avonturen ooit gemaakt. Sterker nog, het is een van de mooiste en best geproduceerde videogames ooit gemaakt. En de kwaliteit van de productie - van het verhaal en design tot de graphics en audio aan toe - samen met de geweldige gevechten, vult de leegte die de afwezigheid van bepaalde gameplay elementen heeft achtergelaten grotendeels op.

Conclusie
FFXIII is een monsterproject waar Square Enix jaren aan heeft lopen sleutelen. Het resultaat? De Japanse ontwikkelaar laat zijn spierballen zien en maakt duidelijk dat zelfs nu de focus grotendeels op twee (ijzersterke) spelelementen ligt, die ten koste gaan van de vrijheid om te gaan en staan waar je wilt, ook in deze generatie van consoles FF de Rolls Royce van de JRPG's is.