Wat moet ik weten voordat ik een monitor koop? 

Wat moet ik weten voordat ik een monitor koop? 2018-12-18T13:43:59
Monitorfabrikanten hebben absoluut niet stilgestaan de afgelopen jaren. Alles van resolutie en kleurechtheid tot verversingssnelheid en beeldkwaliteit is zienderogen verbeterd. Helaas heeft dat het niet makkelijker gemaakt om een monitor te kiezen, het aanbod is namelijk groter dan ooit en de keuzes die je moet maken zijn des te lastiger. Gelukkig heeft Floris een koopgids voor je die haarfijn uitlegt wat jij moet weten voordat je een monitor koopt.

Dit artikel wordt mede mogelijk gemaakt door Asus. De inhoud is volledig bepaald door Floris.

Er zijn wel duizend dingen waar je op kan letten als je een monitor moet gaan kopen, maar die zijn natuurlijk niet allemaal even belangrijk. Hoe dik een monitor is of hoe lang het duurt om hem aan te zetten maakt weinig verschil, terwijl je het gelijk zal merken als de resolutie te laag is of de verversingsnelheid te traag is. Daarom hieronder de belangrijkste punten waar je in ieder geval op moet letten tijdens het uitkiezen van een nieuw beeldscherm.
        

Resolutie en verversingssnelheid

De tijden dat een 1080p-breedbeeldmonitor je enige keuze was liggen lang en breed achter ons. Tegenwoordig kan je als gamer namelijk ook kiezen uit 1440p en 4K in de breedbeeldafdeling (16:9). Voor de avontuurlijke gamer is er ook een groeiend aanbod aan ultrabreedbeeldmonitoren (die hebben een beeldverhouding van 21:9), die zich buitengewoon goed lenen voor race- en strategiegames. Welke resolutie je kiest hangt sterk af van een paar zaken: wat je budget is, hoe sterk je videokaart is en als laatste natuurlijk je persoonlijke voorkeur.

Voor gamers op een budget is het aan te raden om voor een 1080p-paneel te kiezen. Die zijn niet alleen goedkoper dan de 1440p- en 4K-alternatieven, maar hebben ook een minder krachtige grafische kaart nodig om aan te sturen. Voor de meeste titels volstaat een GTX 1060 3GB/RX570, met name als je vooral eSports-games zoals Overwatch en CS:GO speelt. Bovendien zijn sneller-dan-60fps-panelen tegenwoordig voor hele schappelijke prijzen verkrijgbaar. De Asus VG248QE heeft bijvoorbeeld een verversingsnelheid van 144Hz, maar ligt voor slechts 249 euro in de schappen.

Als 1440p of 4K meer je ding is zal je ook niet om opties verlegen zitten. Zelfs hogere verversingsnelheden, zoals 120Hz of 144Hz, zijn geen zeldzaamheid meer bij 1440p en zelfs niet bij 4K, mits je diepe zakken hebt. Onlangs heeft ASUS bijvoorbeeld de Swift PG27UQ gelanceerd, een monitor voorzien van een 4K-paneel dat op 144Hz draait én ondersteuning heeft voor G-Sync HDR. Dankzij de 384 backlight zones en een maximale helderheid van 1000 nits worden games met HDR-ondersteuning dan ook weergeven als nooit tevoren.

Hardware expert Bart van Brenk van ASUS vult aan: 'De meeste gaming monitoren blinken niet uit wat betreft kleurweergave, maar daar heeft ASUS bij deze monitor een stokje voor gestoken. Door de toevoeging van een Quantum Dot laag kan deze monitor maar liefst 99% van het Adobe RGB kleurenspectrum weergeven, vergelijkbaar met professionele designmonitoren. De monitor is aan de achterzijde voorzien van RGB verlichting in de vorm van het ROG logo, welke door middel van de ASUS Aura Sync software te synchroniseren is met heel veel onderdelen en randapparatuur van ASUS en andere fabrikanten." Als klap op de vuurpijl projecteert de monitor een ROG logo op je bureau en op de muur of het plafond achter de monitor.

Hou er wel rekening mee dat alleen een GTX 1080 Ti of een RTX 2080 (Ti) een 4K-monitor op een redelijke framerate kan aansturen, maar zelfs dan zal je bij de meeste games niet veel verder komen dan 60fps. Voor de het gros van de gamers is een 1440p-paneel dan ook beter aan te raden. Je krijgt nog wel de hogere resolutie met extra scherpte van dien, maar je hoeft geen fortuin uit te geven aan een videokaart. Voor 1440p/120Hz volstaat een GTX 1070 Ti, een kaart die bijna de helft goedkoper is dan de 1080 Ti.

Boven alles zijn 1440p-monitoren goedkoper dan hun 4K-equivalenten. Een 1440p/144Hz-paneel kost grofweg een vijfde van een 4K/144Hz-monitor. De ASUS MG279Q kost bijvoorbeeld 599 euro, maar heeft afgezien van de lagere resolutie en gebrek aan HDR-ondersteuning specificaties die vergelijkbaar zijn met de PG27UQ.


      

Welk paneeltype?

Er zijn grofweg drie types lcd-panelen die op dit moment verkrijgbaar zijn, die allemaal hun voor- en nadelen hebben. Het meest voorkomende type is TN, wat staat voor Twisted Nematic. TN-panelen hebben als voordeel een lage prijs en lage responstijd, wat ze bij uitstek geschikt maakt voor monitors met een hoge verversingssnelheid. Het nadeel van TN is dat ze doorgaans een slechte kleurweergave hebben en zeer slechte kijkhoeken, nadelen die je met name op goedkopere monitors gaat zien.

IPS-panelen zijn in veel opzichten de tegenpool van TN-panelen: ze hebben betere kleurweergave, veel betere kijkhoeken (doorgaans 180 graden) en hebben een constante responstijd met scherper beeld. Het nadeel van IPS (In-Plane Switching) is het hogere stroomverbruik, de hogere prijs en de hogere responstijd. IPS-panelen worden vanwege de accuratere kleurweergave vaak gebruikt voor beeldbewerking, maar deze betere kleurweergave zorgt er ook voor dat games er kleurrijker en in het algemeen toffer uitzien.

Het derde type paneel dat veel voorkomt is VA, wat staat voor Vertical Alignment. VA-panelen zitten qua verversingsnelheid, beeldkwaliteit en prijs ongeveer tussen TN en IPS in. Vaak beschikken deze panelen ook over een kijkhoek van ongeveer 180 graden, maar zijn in vergelijking met IPS een stuk goedkoper. VA-panelen zijn een goed compromis tussen IPS en TN en zijn bovendien beschikbaar in verversingsnelheden tot 165Hz.

Als verversingssnelheden van 240Hz je weinig doen, dan is het makkelijk om een IPS-paneel aan te raden. De betere kleuren en toenemende ondersteuning voor HDR van deze panelen zorgt ervoor dat games er beter uitzien, ongeacht vanuit welke hoek je naar de monitor kijkt. Mocht je op een budget zitten of juist behoefte hebben aan idioot hoge verversingsnelheden dan is een TN-paneel het aangewezen type.

Ergonomie en omvang

Een werk- of speelplek zo ergonomisch mogelijk inrichten is nooit een slecht idee, met name voor gamers die tot diep in de nacht achter hun bureau zitten. Meeste monitors bieden hiervoor een voet die in ieder geval in hoogte verstelbaar is. Alleen in het budgetsegment zijn er nog monitoren die besparen op de totaalprijs door een verstelbare voet weg te laten.

Voor een opstelling met een enkele monitor is een voet met alleen hoogteverstelling meestal goed genoeg. Voor een battlestation waar meerdere monitoren op staan is het wel fijn dat deze ook naar de zitplek toe kunnen draaien, zodat alle monitoren een kijkhoek hebben van nul graden. Bovendien bieden monitoren met een draaivoet vaak ook de mogelijkheid om het paneel negentig graden te kantelen in elke richting zodat je deze in portretmodus kan gebruiken. Dit is met name handig voor gamers die hun tweede of derde monitor ook willen gebruiken voor programmeren of schrijven tussen de potjes Fortnite door.

De keuze voor het formaat van je monitor wordt vaak als laatste gedaan, maar is wel degelijk belangrijk. Welk formaat je kiest is namelijk deels gekoppeld aan de resolutie die je hebt gekozen. Windows en applicaties voor Windows zijn namelijk jarenlang geoptimaliseerd voor 90 ppi (pixels per inch). Windows 10 heeft gelukkig oneindig veel betere ondersteuning voor het schalen van deze applicaties naar andere pixeldichtheden, maar dat neemt niet weg dat toepassingen er doorgaans het beste uitzien op ~90 ppi of een veelvoud hiervan.

Voor wie per se 90 ppi wil behalen moet een 1080p-monitor dus een diagonaal hebben van 24” (92 ppi), een 1440p-monitor een diagonaal van 32” (92 ppi) en een 4K-monitor een diagonaal van 48” (92 ppi). Dat laatste is natuurlijk niet praktisch, daarom is een diagonaal van 24” ook een optie, om vervolgens het beeld op te schalen in Windows zelf. Omdat Windows 10 het schalen van applicaties stukken beter afhandelt dan voorgaande versies van Windows is het allang geen ramp meer om een afwijkend aantal pixels per inch te hebben.

Het is dan ook doorgaans beter om een monitor te kiezen die past op je werkplek qua formaat en een pixeldichtheid heeft die past bij de toepassing van de monitor. Moderne games schalen bijna altijd perfect mee met pixeldichtheid en zien er zelfs vaak beter uit met een hogere pixeldichtheid. Als gamen de belangrijkste toepassing van je monitor is meer ppi dan ook altijd beter.

Al met al is een monitor van tussen de 24” en 27” gangbaar voor games, waarbij een hogere resolutie vaak een grotere monitor rechtvaardigt. Formaten groter dan dit kosten vaak onevenredig veel meer en bieden weinig meerwaarde in games of worden zelfs helemaal niet ondersteund, met name door oudere games. De uitzondering hierop zijn op dit moment 32”-monitoren, waar een redelijk budgetaanbod voor bestaat. Mocht de monitor ook gebruikt worden voor productiviteit is dit wellicht een interessant formaat in combinatie met een 4K-paneel.

REACTIES (11) 

Op deze website gebruiken we cookies om content en advertenties te personaliseren, om functies voor social media te bieden en om ons websiteverkeer te analyseren. Ook delen we informatie over uw gebruik van onze site met onze partners voor social media, adverteren en analyse. Deze partners kunnen deze gegevens combineren met andere informatie die u aan ze heeft verstrekt of die ze hebben verzameld op basis van uw gebruik van hun services. Meer informatie.

Akkoord