PC-gaming in de eighties 

PC-gaming in de eighties 2017-09-15T15:35:43
Halverwege de jaren '90 maakte Alie kennis met PC-games. Speciaal voor deze feature dook ze de archieven in. Ze wil namelijk weten hoe het was om een PC-gamer te zijn in de jaren '80. Welke PC-games werden gespeeld en op welke machines? Check haar bevindingen in deze feature: PC-gaming in de eighties.

Grote kans dat je bij gaming in de jaren '80 denkt aan gamen op een console of in een arcadehal. Lijstjes met de beste games uit de eighties staan vaak vol met consolegames en er is inderdaad weinig iconischer dan een Pac-Man-kast.

Ja, de jaren '80 waren mooi.... Maar ook zeker voor PC-gamers!

Lode Runner
    

Homecomputer in je slaapkamer

Eindelijk hoefde je niet alleen meer Pong te spelen. In plaats daarvan kon je je kamer inrichten met een computer, cassettedeck en joystick. In dit decennium verschenen er namelijk op grote schaal zogenaamde homecomputers in huiskamers, of slaapkamers, natuurlijk. Een unieke gebeurtenis, aangezien computers daarvoor eigenlijk alleen voorbehouden waren aan bedrijven en wetenschappers, die geld hadden voor de dure (en grote!) machines.

Ik gebruik bewust de term homecomputer. Het gaat hier namelijk om een klasse microcomputers, die destijds bewust gemarket werden als betaalbaar en toegankelijk en daarmee als geschikt beschouwd werden voor de minder technische consument. Homecomputers vormden hiermee een apart segment, anders dan de meer zakelijke of wetenschappelijke computers, zoals de (later nog besproken) IBM PC.

Homecomputer
    

Kleiner en goedkoper

Maar hoe belanden computers van kantoren in huiskamers? De opkomst van de homecomputer in de jaren '80 is onder meer te danken aan het feit dat de onderdelen steeds kleiner en goedkoper werden. Zodoende begonnen steeds meer mensen en bedrijven computers te maken. Ook werden de machines steeds gebruiksvriendelijker, zodat uiteindelijk miljoenen mensen de kans kregen om zelf de computer te ontdekken.

Een van de eerste computers die goedkoop en gebruiksvriendelijk genoeg was om op grote schaal verkocht te worden, was de Sinclair ZX80. Daarna trok de concurrentie snel aan, zodat er elk jaar verschillende nieuwe modellen op de markt kwamen. Bekende voorbeelden zijn onder meer de Sinclair ZX Spectrum en de Commodore 64.

SimCity
    

Zelf programmeren

In eerste instantie werd de homecomputer vooral gemarket als een educatieve tool: een computer was onmisbaar voor zowel kinderen als volwassenen. De homecomputer zou kinderen helpen met hun huiswerk en volwassenen (toekomstige) baanzekerheid bieden. Met kennis van computers kon je baan namelijk lang zo snel niet overgenomen worden door robots. En eigenlijk is dat niet eens een hele gekke gedachte... Computers in de jaren '80 zijn niet te vergelijken met onze huidige PC's; om met een homecomputer om te kunnen gaan, was een stukje kennis van programmeren onmisbaar.

Als je al moest kunnen programmeren om überhaupt met een homecomputer om te kunnen gaan, is het ook minder verwonderlijk om te bedenken dat heel veel van de in de eighties gemaakte games gewoon geprogrammeerd werden op de zolders van tieners.

In eerste instantie ging het om simpele games, geïnspireerd door arcadegames als Pacman en Space Invaders. Grappig genoeg werden deze games veelal gedeeld middels de verspreiding van hun code. Je vond de codes voor de games in tijdschriften en handleidingen, zodat je ze lekker zelf kon intypen op je eigen homecomputer. De creativiteit van programmeurs en de lage ontwikkelkosten zorgde uiteindelijk echter voor de geboorte van franchises die we ook vandaag de dag nog kennen.

Ultima
    

De recessie van de eighties

De markt voor de goedkope homecomputers maakte halverwege de jaren '80 een recessie mee. Het (volwassen) publiek leek klaar met de simpele computers en smachtte naar de meer zakelijke varianten. Voor gamers betekende dat echter een probleem...

Homecomputers waren weliswaar minder krachtig dan zakelijke computers, maar kenden vaak wel betere grafische en geluidskwaliteit. Zodoende werden ze dus vooral ingezet voor gaming. De scheidslijn tussen zakelijke computer en homecomputer verdween echter toen zakelijke computers kleurengraphics en geluid kregen, en homecomputers dezelfde processoren en hetzelfde operating system gingen gebruiken als de machines op kantoren.

King's Quest
   

De IBM Personal Computer

De term PC werd al veel eerder gebruikt, maar werd uiteindelijk pas echt in onze taal opgenomen toen IBM zijn eerste (kleine) computer voor individueel gebruik uitbracht: de IBM Personal Computer. Aangezien deze machine bijzonder succesvol was, werd "IBM compatible" een belangrijk criterium voor de verkoop van peripherals en software. De categorie “IBM PC compatible computers” werd voorbehouden voor computers die gelijksoortig qua architectuur waren als de IBM-reeks en daarmee onder meer dezelfde software konden draaien. Zodoende worden ze ook PC-klonen (of IBM-klonen) genoemd.

De IBM PC is kort gezegd cruciaal geweest voor het standaardiseren van de personal computer. Afstammelingen van deze eighties IBM PC vormen de meerderheid van de PC's die je vandaag de dag kunt kopen. Eigenlijk lukte het in die tijd alleen Macintosh om een flink marktaandeel te houden, zonder compatible te zijn met de IBM PC. In dat opzicht is er dus weinig veranderd sinds de jaren '80: je hebt een PC of een Apple...

IBM PC
   

De Commodore 64

De IBM PC was trouwens (in eerste instantie) niet bijzonder geliefd onder gamers. Veel gamers in de jaren '80 koesteren hun fijnste herinneringen aan computers als de Apple II, Atari ST en Commodore Amiga.

Als mensen denken aan PC-gaming in de eighties is er veelal echter één machine echt iconisch: de eerder genoemde Commodore 64, ook wel C64 genoemd. Deze 8 bit-homecomputer van Commodore werd in 1982 gelanceerd. Bijzonder is de vermelding in het Guinness Book of Records als de bestverkochte computer ooit, met een geschat aantal verkochte exemplaren tussen de 10 en 17 miljoen. De Commodore 64 heeft deze bekendheid voornamelijk te danken aan de talloze spellen die voor het apparaat zijn ontwikkeld, zoals Maniac Mansion, Wasteland en Sid Meier's Pirates!

Commodore 64
    

De PC-games van de eighties

Een krachtige machine was niet altijd per se nodig om een game te spelen in de eighties. De nadruk lag zeker in de eerste jaren van het decennium veel meer op een goed verhaal en interessante puzzels dan op mooie graphics, denk maar eens aan text-based games als Zork. Desalniettemin zijn er in de jaren '80 bijzonder toffe PC-games uitgekomen, zoals Populous, Lode Runner, King's Quest en Ultima. Een flink aantal van deze titels zal ook gamers die nog niet eens geboren waren in de eighties bekend voorkomen. Om nog maar niet te spreken over games als SimCity, Elite en Castle Wolfenstein.

Ik heb de jaren '80 eigenlijk niet heel bewust meegemaakt... Laat staan dat ik al achter een PC kroop. Ik ben daarom uiterst benieuwd naar de verhalen van de gamers uit die tijd. Ook hoor ik graag meer van de ietwat jongere lezer: wat is jullie beeld bij PC-gaming in de eighties? Ik zie jullie allemaal terug in de comments!

REACTIES (20) 

Op deze website gebruiken we cookies om content en advertenties te personaliseren, om functies voor social media te bieden en om ons websiteverkeer te analyseren. Ook delen we informatie over uw gebruik van onze site met onze partners voor social media, adverteren en analyse. Deze partners kunnen deze gegevens combineren met andere informatie die u aan ze heeft verstrekt of die ze hebben verzameld op basis van uw gebruik van hun services. Meer informatie.

Akkoord