De studio achter … Wolfenstein 3D, Doom en Quake 

De studio achter … Wolfenstein 3D, Doom en Quake 2018-07-06T11:43:30
Je hebt van die ontwikkelaars die wat extra aandacht verdienen. Misschien leer je nog iets over een studio achter een van je favoriete games! In deel zes van deze serial duikt Michel in de geschiedenis van een ontwikkelaar die het first-person shootergenre heeft grootgemaakt, id Software.

id Software werd in 1991 opgericht in Dallas, Texas. Vier leden van het computerbedrijf Softdisk sloegen de handen ineen met programmeurs John Carmack en John Romero, designer Tom Hall en Adrian Carmack. Samen schreven ze gamegeschiedenis.

John Carmack ontwikkelde begin jaren ’90 een efficiënte manier om sidescrolling graphics voor PC-games te maken. Samen met Tom Hall maakten ze een replica van de NES-game Super Mario Bros., waarin Mario werd vervangen door het hoofdpersonage uit John Romero’s klassieke platformer Dangerous Dave. Ze noemden deze technische demo ‘Dangerous Dave in Copyright Infringement’.

Commander Keen

Romero kon deze combinatie van een technische prestatie en grap wel waarderen en ze sloegen de handen ineen om een PC-versie van Super Mario Bros. 3 te ontwikkelen. Nintendo had hier geen interesse in, maar de eerste samenwerking was een feit. De eerste originele game die uit deze samenwerking voortvloeide was Commander Keen. Naast diverse vervolgen en andere soortgelijke games werkte het team ondertussen aan een revolutionaire 3D-game die het gamelandschap voorgoed zou veranderen.

De geboorte van de first-person shooter

John Carmack probeerde een snelle 3D-engine te maken en experimenteerde daarmee in games als Catacomb 3-D en Hovertank 3D. Zijn collega Romero stelde voor om de in ’81 verschenen 2D-shooter Castle Wolfenstein als inspiratie te gebruiken. Samen met Tom Hall gebruikte Romero Carmacks nieuwe engine om de gewelddadige nieuwe shooter Wolfenstein 3D te maken. De game-industrie had nog nooit een shooter met dergelijke vrijheid gezien. Daarnaast was het spel ook extreem gewelddadig. Spelers vochten zich met hoofdpersonage B.J. Blazkowicz immers een weg door een Nazi-gebouw genaamd Castle Wolfenstein. Met diverse geweren konden er honderden Nazi’s, honden en zelfs robots gedood worden.

Wolfenstein 3D leverde behoorlijk wat controverse op. In Duitsland moest de game bijvoorbeeld worden aangepast vanwege de vele swastika’s in het spel. Ook uit de Super NES-versie van de shooter werden alle referenties naar Nazi-Duitsland weggehaald. Het zou niet de laatste controverse zijn die id zou oproepen, want het nog te verschijnen Doom zou dankzij zijn extreme geweld en satanische referenties – in combinatie met de release in een periode in de Amerikaanse geschiedenis gevuld met schietincidenten op scholen – in opspraak komen.

Wolfenstein 3D

Net zoals andere id Software-games van die tijd werd een eerste gedeelte van Wolfenstein 3D gratis op de markt gebracht als Shareware, wat bijdroeg aan het enorme succes van de game. Wolfestein 3D staat dan ook bekend als de grondlegger van het first-person shootergenre. Er werden diverse nieuwe episodes voor het spel ontwikkeld en er werd zelfs een pakket met meer dan achthonderd door fans ontwikkelde levels uitgebracht. id Software heeft zelf nooit meer iets gedaan met de franchise, maar heeft de licentie wel verkocht en bracht de broncode zelfs gratis op de markt. Zelfs vandaag de dag worden er nog Wolfenstein-games gemaakt en uitgebracht door Bethesda.

Doom en Quake

Eind 1993 – anderhalf jaar na de release van Wolfenstein 3D – werd het tijd voor de volgende stap voor het first-person shootergenre. Dat werd Doom. Niet alleen de snelle en grafisch intense gameplay, waarin spelers het als marine opnamen tegen demonische wezens, waren tekenend. Ook de coöperatieve en competitieve multiplayermodi die via een PC-netwerk gespeeld konden worden waren revolutionair. Wederom werd het eerste gedeelte van de game gratis via shareware verspreid, wat de populariteit van het spel alleen maar ten goede kwam. Medio jaren ’90 kon je haast geen tienerkamer met een aangesloten PC binnenkomen zonder dat Doom werd gespeeld.

Na een vervolg op Doom nam id Software het shootergenre in 1996 weer een stap verder met het technologisch geavanceerde Quake. De Quake-engine gebruikte modellen die volledig uit polygonen bestonden in plaats van sprites voor een verhoogd realisme en de levels bestonden volledig uit drie dimensies in plaats van de daarvoor standaard toegepaste 2,5 dimensies. Opvallend waren de sfeervolle soundtrack van Nine Inch Nails-frontman Trent Reznor en de nog grotere focus op multiplayer, dankzij de groeiende populariteit en stabiliteit van het internet. De focus op multiplayer werd in de daarop volgende delen van Quake alleen maar uitgebouwd, met het in 1999 verschenen Quake III Arena, dat zich volledig op online multiplayer richtte, als uiteindelijke gevolg.

Doom

     

De grootheden vertrekken

Tijdens de ontwikkeling van Wolfenstein 3D, Doom en Quake verloor id Software langzaam maar zeker zijn grote namen. Tijdens de ontwikkeling van Quake waren Carmack en Romero het niet eens over de toekomst van het bedrijf en de richting van de game, met als resultaat dat Romero uiteindelijk vertrok en zijn studio Ion Storm oprichtte. Tom Hall vertrok al na Wolfenstein 3D om in 1993 aan de slag te gaan bij 3D Realms en mee te helpen aan Duke Nukem 3D, alvorens hij met Romero Ion Storm oprichtte. Uit Ion Storm kwam de shooter Daikatana, dat helaas niet het beoogde succes omvatte waar het duo op hoopte.

Carmack zelf zou in 2013 bij id Software vertrekken en ging als CTO aan de slag bij Oculus VR. Inmiddels was id Software onderdeel van ZeniMax, het moederbedrijf van Bethesda, en Carmack klaagde zijn oude werkgever aan omdat hij vond dat hij nog echt had op miljoenen dollars vanwege ZeniMax’ aankoop van id. Voordat het zover was, werkte hij nog aan de shooter Rage – een opmerkelijk project vanwege het indrukwekkende id Tech 5. Het zou de laatste game zijn die Carmack onder id Software ontwikkelde.

Rage

    

De shooters blijven komen

Sowieso is de technologie die id Software al die jaren heeft ontwikkeld indrukwekkend. De studio heeft, zeker in de jaren ’90, regelmatig een nieuwe standaard in de industrie gezet en hun engines werden veel gebruikt in games van andere ontwikkelaars. Doordat Doom 3 pas in 2004 uitkwam door een lange ontwikkeltijd, was de id Tech 4-engine echter minder populair dan de Unreal Engine van concurrent Epic Games.

Toch blijft de invloed die id Software heeft gehad op de industrie onuitwisbaar voelbaar in de industrie en de manier waarop games tegenwoordig spelen. Het shootergenre is samen met het openwereldgenre een van de populairste type games vandaag de dag en dat is voor een groot deel te danken aan de blauwdrukken die id in de jaren ’90 afleverde. En het gaat daar gewoon mee door: de studio heeft de afgelopen jaren Doom en Quake nieuw leven gegeven in de vorm van een reboot (en het aanstaande vervolg Doom Eternal) en Quake Champions. Ook Rage krijgt volgend jaar een vervolg. Zolang id Software hiermee doorgaat, kunnen we hopelijk nog een lange tijd genieten van de geweldige shooters van het bedrijf.

Voorgaande delen in de 'Studio achter'-reeks:
Valve
Santa Monica Studios
Ubisoft Montreal
Rockstar North
Naughty Dog
Volgende maand kijken we naar Rare!

REACTIES (15) 

Op deze website gebruiken we cookies om content en advertenties te personaliseren, om functies voor social media te bieden en om ons websiteverkeer te analyseren. Ook delen we informatie over uw gebruik van onze site met onze partners voor social media, adverteren en analyse. Deze partners kunnen deze gegevens combineren met andere informatie die u aan ze heeft verstrekt of die ze hebben verzameld op basis van uw gebruik van hun services. Meer informatie.

Akkoord