Buyers guide - Processor, Moederbord en RAM 

PC Buyers Guide: Welke processor, moederbord en RAM geheugen moet ik kopen? 2016-12-13T14:03:42
Na de grafische kaarten en voedingen, komen we nu aan bij het hart van je computer: de processor en alles er omheen. In deze feature bespreekt Roel welke processor, RAM en moederbord het meest bij je passen.

Het uitzoeken van een processor, het RAM en een moederbord kan voor een beginneling erg lastig zijn en kan ook grote gevolgen hebben als je het verkeerd doet. Gezien er misschien een hoop onbekende termen voorbij komen, verdienen deze een korte introductie.

CPU: Een afkorting voor ‘Central Processing Unit’. Klinkt fancy, maar is eigenlijk gewoon een ander woord voor processor.
Hyper-threading: Een techniek waardoor een processor beter meerdere taken tegelijkertijd kan uitvoeren. Het lijkt dan net alsof je processor meer ‘cores’ heeft, maar dat is niet zo.
Thread: Het aantal threads geeft aan hoeveel taken een processor tegelijkertijd kan uitvoeren. Bij een processor zonder HyperThreading is het aantal threads gelijk aan het aantal cores, maar bij een processor mét HyperThreading is het aantal threads twee keer zo hoog.
Socket: De luxe op maat gemaakte troon voor je processor. Deze bevindt zich op het moederbord en het is van levensbelang voor zowel het moederbord als de processor dat je deze goed uitkiest. Het type wordt meestal aangeduid door LGA gevolgd door een nummer bij Intel, of AM/FM bij AMD.
PCIe poort: Dit is de sleuf op het moederbord waar je je grafische kaart in steekt.
SATA poort: SATA poorten zijn de aansluitpunten voor onder andere harde schijven, SSDs, DVD drives, etc.
Koffie: Een broodnodig voedingsmiddel voor tijdens het uitzoeken van de onderdelen.
VRM: Kleine chips op het moederbord die er voor zorgen dat je processor en geheugen goed gebalanceerde stroom krijgen.
DDR: ‘Double Data Rate’. Dit geeft het type geheugen aan. Op het moment heb je twee smaken: DDR3 en DDR4.
Cl: Een extra specificatie voor het geheugen. Deze ‘timings’ geven een indicatie van de snelheid van het geheugen. Hoe kleiner het getal, hoe sneller het geheugen.
XMP profiel: Een voorgeprogrammeerd profiel met voltages, frequenties en timings voor je geheugen. Sneller geheugen heeft vaak meerdere van deze profielen waaruit je kunt kiezen.
Koekje: Iets dat je hebt verdiend nu je al zo ver bent gekomen. Past tevens uitstekend bij het eerder genoemde koffie. 
     

Processor

Pak die koffie maar, want nu we dat hebben gehad kunnen we beginnen aan het echte werk: het uitzoeken van een processor. Gezien het enige belangrijke ras het meesterras is, gaan we hier niet alle professionele of budget chips bespreken, maar enkel de processoren die interessant zijn voor gamers. Helaas richt AMD zich tegenwoordig op de ‘dirty console peasants’ en heeft dat merk nu bijna niets te bieden voor de echte gamers. Ook hun nieuwe chips, met codenaam Zen, worden nog vaker uitgesteld dan The Last Guardian en zijn dus nog altijd niet op de markt. Voor de Glorious PC Master Race is Intel nu dus de enige keus. Lekker makkelijk natuurlijk, maar door het ontbreken van concurrentie ook lekker duur.

Intel        

Toch geeft Intel ons nog genoeg keus om het de beginners moeilijk te maken. Er zijn nu ongeveer 17 interessante soorten i5 processoren op de markt en negen soorten i7 processoren. Dit zijn de nieuwste processoren (Skylake generatie), maar ook de nog altijd interessante oudere processoren (Haswell en Devils Canyon generaties). Het verschil tussen i7 serie en i5 serie is simpel: de één (i7) heeft wel HyperThreading en de ander (i5) niet. Het verschil tussen alle i5 processoren en tussen alle i7 processoren is wat kleiner, maar er zijn wel een aantal aandachtspuntjes. 

Al deze processoren worden onderscheiden door middel van Intels typenummer aanduiding: vier getallen, eventueel gevolgd door een letter. Een voorbeeld hiervan is 4570S. Het eerste cijfer geeft de serie aan (bijv. 4XXX voor Haswell of Devils Canyon, 6XXX voor Skylake), de volgende drie cijfers geven de positie aan binnen die serie. Over het algemeen geldt hierbij: hoe hoger het getal, hoe hoger de snelheid. Als er een letter achter het getal staat zijn deze varianten soms sneller, of soms juist langzamer. 

Intel chip       
Laten we beginnen met de processoren voor de echte elite: overklokkers. Houd jij van het opvoeren van een digitale brommer, dan moet je niet verder zoeken dan de i5 of i7 processoren met een “K” aan het einde van het typenummer, zoals de i5 6600k. Deze processoren kun je naar gelieven opvoeren, maar zorg dan wel voor een moederbord met bijpassende chipset (meer daarover later). Vind je dat overklokken maar niks? Wees niet getreurd, want ook dan zal een “K” processor uitstekend zijn werk doen. Je betaalt dan alleen wel voor features die je niet gaat gebruiken.

Voor alle andere PC gamers zijn er de normale processoren (zonder letter). Ben je vaak veel aan het multitasken of wil je je skills showen op Twitch, kies dan voor een i7 processor. Heb je wat minder te besteden of gebruik je je PC enkel voor games, kies dan voor een i5. Deze zijn nog altijd ruim snel genoeg voor de nieuwste games, maar je hoeft er duidelijk minder diep voor in de buidel te tasten. 

Voor een wat beperkter budget is de oudere Haswell of Devils Canyon serie nog steeds super interessant. Het scheelt je wat centen, maar je levert nauwelijks in op de prestaties. De goedkoopste i5 processor (i5 4460) is dan ook altijd nog één van de best verkopende processoren. 

De duurste interessante processor is de i7 6700K. Een echte alleskunner die jou kan bedienen tijdens het tegelijkertijd kijken van filmpjes, streamen, gamen en ‘andere activiteiten’! Met een prijs van zeker 360 euro is hij helaas wel twee keer zo duur als de zojuist genoemde budgetknaller. 

Moederbord

Dan nu het moederbord: die grote plaat met een hoop rare elektrische componentjes er op. Het is erg belangrijk dat je het moederbord uitzoekt gebaseerd op je processor keuze of andersom. Sommige features zoals overklokken worden bijvoorbeeld niet door alle moederborden ondersteund en als je even niet oplet past de processors zelfs helemaal niet op je gekozen moederbord! Bij Intel hebben namelijk verschillende generaties processoren verschillende sockets en voor die verschillende sockets zijn er verschillende moederborden nodig. Een Haswell processor (socket 1150) past bijvoorbeeld niet op een moederbord bedoeld voor Skylake processoren (socket 1151). Als je het toch voor elkaar krijgt om het passend te maken, zal je teleurgesteld zijn in het resultaat. Je kunt dan beter Snake gaan spelen op een oude Nokia. Check dus altijd de specificaties van je moederbord en CPU of de socket hetzelfde is.

MSI mobo       
Dan moet er nog een chipset gekozen worden. Deze zijn er in vele soorten en smaken en elk hebben ze verschillende dingen te bieden. Voor Skylake (socket 1151) zijn de belangrijkste H110, B150, H170 en Z170 en voor Haswell/Devils Canyon zijn dat H81, B85, H97 en Z97. 

De H81 en H110 chipsets hebben nog minder te bieden dan een afwasborstel, terwijl de Z97 en Z170 chipsets bomvol zitten. Ben je een overklokker, dan kun je niet anders dan kiezen voor een Z chipset. Dit zijn namelijk de enige chipsets die dat ondersteunen en vaak zijn dergelijke moederborden dan ook zo ontworpen dat ze niet gaan knetteren en roken zodra je helemaal los gaat met de voltages. Tevens zijn de Z chipsets de enige chipsets die SLI ondersteunen (meer dan één grafische kaart laten samenwerken), maar check altijd de specs, want zelfs met een Z chipset ben je niet garant voor SLI-ondersteuning. Ook als je de speciale M.2 SSD’s wil aansluiten zal je een H97, Z97, H170 of Z170 moederbord moeten aanschaffen. 

Voor alle andere gamers zijn de B85, H97, B150 en H170 moederborden vaak voldoende. Deze ondersteunen (bijna) allemaal meer dan twee RAM sticks, beschikken over voldoende USB poorten en zijn een heel stuk goedkoper. 

Asus IO

Naast de chipsets zijn er echter nog meer verschillen. Zo hebben sommige moederborden meer aansluitingen dan de anderen en zijn niet alle geluidschips even goed. Mocht je specifieke eisen hebben, check dan altijd even specificaties. 

RAM

Zoveel gedoe om een processor en moederbord uit te zoeken, zijn we nog steeds niet klaar! Gelukkig is het uitzoeken van RAM iets (maar helaas niet veel) makkelijker. Allereerst zal je moeten controleren of je gekozen moederkoek geschikt is voor DDR3, DDR3L of DDR4 geheugen. Maak je geen zorgen als het DDR3 blijkt te zijn, want het prestatieverschil is nog kleiner dan de DLC van Call of Duty. 

Daarna is het slechts een kwestie van hoeveelheid en snelheid. Laten we voorop stellen dat de hoeveelheid het belangrijkst is en voor gamers tegenwoordig 8GB werkgeheugen toch wel het minimum is. Heb je naast games vaak een hoop Google Chrome tabladen open staan, dan is 16GB misschien de betere keus. Ben je echt veeleisend en doe je veel dingen tegelijkertijd op je PC, dan kan zelfs 32GB de moeite waard zijn. 

Corsair Dominator RAM        
Hoewel de snelheid van een geheugenbankje in theorie effect kan hebben op de prestaties, merk je daar in de praktijk meestal niets van. Daarbij wordt DDR3 geheugen sneller dan 1600MHz, of DDR4 geheugen sneller dan 2133MHz door veel moederborden niet eens ondersteund. Als ze dat wel doen, dan moet je altijd in de BIOS van je moederbord deze hogere snelheden handmatig inschakelen. Meestal is dat slechts een kwestie van een ander XMP profiel selecteren, maar als je dat niet doet zal je snelle geheugen altijd op de lagere snelheid blijven draaien. Naast de snelheid in MHz, wordt de snelheid van geheugen ook gedefinieerd door een raar rijtje getallen zoals CL14 (14-15-15). Hier hoef je niet zo veel op te letten, maar als je de keus hebt, kies dan altijd voor het geheugen met de laagste CL (latency) waarde. 

Vergeet niet om een set van minimaal twee geheugenbankjes te kopen. Met maar één geheugenbank kun je namelijk geen gebruik maken van Dual Channel, een technologie die een stel knappe koppen heeft bedacht waardoor het geheugengebruik veel sneller wordt. 

Zo, dat hebben we gehad. Tijd voor een koekje.

Maar wat moet ik kopen dan?!?!

Voor degenen die er na het lezen van deze fantastische feature nog steeds niet uit komen, heb ik een drietal setjes gemaakt voor drie totaal verschillende budgets en/of gebruikers. 

Goed (€310,-)
RAM: €60,- Corsair Vengeance DDR3 1600MHZ
Moederbord: €65,- MSI B85M-E45
Processor: €185,- Intel Core i5 4460 

Beter (€420,-)
RAM: €106,- Corsair Vengeance LPX DDR4 2133MHz
Moederbord: €100,- Asus H170M-Plus
Processor: €220,- Intel Core i5 6500

Best (€740,-)
RAM: €230,- Corsair Vengeance LPX DDR4 2400MHz
Moederbord: €150,- Asus Z170-A
Processor: €360,- Intel Core i7 6700K

Jouw ideale set hoeft hier natuurlijk niet bij te zitten, dus maak gerust aanpassingen. Zorg er dan wel voor dat je mijn tips blijft volgen zodat je altijd een goede match in huis haalt. 

Avexir RAM       

Conclusie

Het mag duidelijk zijn dat er behoorlijk wat komt kijken bij het samenstellen van een computer. Gelukkig zijn veel opties al snel weg te strepen door een beperkt budget of juist onvoldoende performance. Zowel beginners als ervaren PC bouwers moeten altijd even lekker de tijd nemen om dergelijke onderdelen uit te zoeken, want anders zal je vol teleurstelling de console weer moeten aanslingeren. 

REACTIES (37) 

Op deze website gebruiken we cookies om content en advertenties te personaliseren, om functies voor social media te bieden en om ons websiteverkeer te analyseren. Ook delen we informatie over uw gebruik van onze site met onze partners voor social media, adverteren en analyse. Deze partners kunnen deze gegevens combineren met andere informatie die u aan ze heeft verstrekt of die ze hebben verzameld op basis van uw gebruik van hun services. Meer informatie.

Akkoord